Het boek in vogelvlucht

Deel I. Geen nu zonder toen

Deel I kent twee hoofdstukken: hoofdstuk 1 ‘Een koloniaal verleden’ heeft betrekking op de periode 1499-2010. Van de Spanjaarden naar de West-Indische Compagnie, slavernij, de verkoop van grote delen van het eiland in 1868, tot de ondertekening van het Statuut en het ontstaan en functioneren van het land Nederlandse Antillen van 1954 tot 2010. Het tweede hoofdstuk ‘Bonaire, een openbaar lichaam met sporen uit het verleden’ gaat over de periode daarna, vanaf 10-10-10. Daarin wordt ook de invloed van de katholieke kerk op de cultuur van de samenleving tot op de dag van vandaag belicht. Aanvullend worden de betekenis en gevolgen van de koloniale periode beschreven en wat daarvan zichtbaar is in het huidige politieke klimaat, zowel in Europees Nederland als op Bonaire. Hier schetsen de auteurs de relevantie van theorieën over het verschijnsel kolonialisme van denkers als Frantz Fanon, Aníbal Quijano, André Gunder Frank, Claude Lévi-Strauss en van Kahneman en Tversky.

Deel II. The big five

In Deel II beschrijven de auteurs, naast de bevolkingsgroei van de afgelopen jaren, vijf grote thema's waarbij bestuurlijk falen inzichtelijk wordt gemaakt. Het woningtekort, de klimaatverandering, brandstofopslagtanks en fossiele versus duurzame energie, armoede en de afvalverwerking op de landfill. De gevolgen van dit tekortschietend beleid zijn ernstig voor de bevolking van Bonaire. Het aantal mensen dat in armoede leeft is, evenals het woningtekort, in vergelijking tot Europees Nederland enorm. Brandende afvalhopen stoten schadelijke gassen uit en slecht afvalbeheer is funest voor het milieu en de natuur. De energievoorziening is, ondanks de rijke natuurlijke bronnen die het eiland kent, zon en wind, nog steeds sterk afhankelijk van fossiele brandstof. Door de opwarming van de oceaan sterft koraal af, wat dramatisch is voor de natuur en het toerisme, en door de stijgende zeespiegel dreigt een belangrijk deel van het eiland onder water te lopen. Grote vraagstukken waarin bestuurders van zowel Europees Nederland als Bonaire in gebreke blijven. Bestuurlijke onmacht, desinteresse en het ontbreken van goede wil zijn veelal de kern van het falend beleid.

 

Deel III. L'etat, c'est moi

Deel III bestaat uit acht hoofdstukken. De auteurs beschrijven in hoofdstuk 1 de geschiedenis van de politieke dynastie Abraham en de wijze waarop Clark Abraham er in 2023 in slaagt terug te keren in een bestuurlijke rol en de bijzondere manier waarop hij daarmee omgaat. In hoofdstuk 2 volgt een overzicht van de gevolgen van het financiële wanbeheer. In hoofdstuk 3 komt de politieke crisis aan de orde die ontstaat wanneer gedeputeerden Cicilia en Den Heyer in juli 2025 terugtreden. Veel aandacht wordt in hoofdstuk 4 gegeven aan de oplaaiende verontwaardiging die ontstaat door de voorgenomen aankoop door het bestuurscollege van een perceel grond in Santa Clara. Eind januari 2026 is er opnieuw sprake van een bestuurscrisis. Dit komt in hoofdstuk 5 aan de orde. In hoofdstuk 6 worden de ontwikkelingen van het in april 2026 nieuw aangetreden bestuurscollege gevolgd. Dat kost weinig ruimte want in hoofdstuk 7 wordt stilgestaan bij de volgende bestuurscrisis, tien weken na de vorige. Een antwoord op de vraag of het elders beter is, is te lezen in hoofdstuk 8.

 

Deel IV. De toekomst is niet meer wat ze geweest is

Deel IV maakt de balans op van een half jaar UPB/MPB-bestuur en tweeëneenhalf jaar besturen door PDB, M21 en fractie Vrolijk. Hetzelfde doen de auteurs met de plannen van het bestuurscollege van UPB, MPB en fractie Serberie dat vanaf april ’26 in het zadel zat. Met name het 50 punten tellende plan van het bestuurscollege PDB, M21 en fractie Vrolijk moet het ontgelden omdat veel voornemens vaag en weinig concreet zijn geformuleerd waardoor ze ook slecht of niet te evalueren zijn. En de onderdelen die wel te beoordelen zijn blijken in meerderheid niet of slechts ten dele te zijn uitgevoerd.

 

Deel V. Achteraf weet je alles van tevoren

In Deel V kijken de auteurs terug op drieënhalf jaar openbaar bestuur waarin vijf bestuurscolleges voorbij zijn gekomen en negen gedeputeerden zijn vertrokken. Ook staan ze stil bij de betrokkenheid van Landelijke bestuurders en politici in Den Haag en stellen ze vast vast dat kennis over de eilanden in algemene zin en in bijzondere zin van Bonaire soms ernstig tekort schiet met als gevolg onkunde, desinteresse en bestuurlijke missers en blunders.